23 · Elektronik · SCADA

PLC · HMI · Modbus · Profinet · OPC-UA

Fabrikanın gözü. HMI'dan PLC'ye.

— Tanım

SCADA — Supervisory Control and Data Acquisition, yani "denetimli kontrol ve veri toplama". Fabrika, tesis, su şebekesi, enerji santrali gibi endüstriyel tesislerin gözü, kulağı ve eli. Senkronix SCADA projelerinde PLC entegrasyonundan HMI tasarımına, alarm yönetiminden veri tarihçesine kadar operasyonun tüm katmanları inşa edilir.

N° I — Neden Özel SCADA?

Hazır SCADA güçlüdür.
Ama tesisiniz benzersizdir.

Piyasada güçlü hazır SCADA platformları var: Siemens WinCC, Rockwell FactoryTalk, Schneider Citect, Wonderware InTouch, Ignition, iFix. Hepsi olgun ürünler — ama tesisinizi onlara uydurmanız gerekir. Lisans maliyetleri (kullanıcı başına, etiket/tag başına) tesisin büyüklüğüyle doğrusal artar. Özel bir alarm mantığı, özel bir rapor, özel bir protokol eklemek istediğinizde ya paketin desteklediği eklenti limitlerine takılırsınız, ya da uzun süreli entegratör danışmanlığı satın alırsınız.

Senkronix SCADA projeleri iki yoldan birini izler: (1) Hazır platform üzerine özel katman — mevcut Siemens WinCC, Rockwell, Ignition gibi sistemler üzerinde Senkronix özel HMI, rapor ve entegrasyon modülleri geliştirir. Lisans yatırımını korur, üstüne katma değer ekler. (2) Sıfırdan web tabanlı SCADA — özellikle IoT dünyasına daha yakın, dağıtık, çok kullanıcılı, bulut destekli tesisler için modern web teknolojileriyle tam özel sistem. İkinci seçenek daha uzun ama uzun vadede daha esnek ve ölçeklenebilir.

Hangi yolu seçmeli?

Mevcut PLC + SCADA yatırımınız varsa — hazır platform üzerine özelleştirme yolu mantıklıdır
Yeşil saha (greenfield) yeni tesis — web tabanlı özel SCADA daha esnek ve gelecek uyumlu
Dağıtık yapı (çok lokasyon) — merkezi bulut SCADA ile tek panelden izleme
MES ve ERP entegrasyonu kritik — özel geliştirme ile doğrudan bağlantı kurulur
OT/IT güvenliği önemli — her iki yolda da IEC 62443 standartlarına göre mimari tasarlanır

N° II — Modüller

Sekiz modül.
Saha kontrol odası arasındaki köprü.

— ISA-95 Piramidi / N° II-A

Beş katman · sahadan iş yönetimine

□ Otomasyon katmanı (ISA-95) ↑ Toplanmış veri yukarı ↓ Komut & plan aşağıya

HMI ve Görselleştirme

P&ID diyagramları, faceplate'ler, trendler, parça-bazlı tesis haritası; çoklu ekran, 4K, web HMI desteği.

PLC İletişimi

Siemens S7, Schneider, Omron, Allen-Bradley, Mitsubishi, Delta ile tag okuma/yazma, blok transferi.

Alarm ve Olay

Öncelik bazlı alarm, bastırma, onaylama, shelf; ISA-18.2 uyumlu, SMS/e-posta/WhatsApp bildirim.

Historian ve Trend

Yüksek hızlı zaman serisi veri, dead-band, downsampling, yıllarca saklama, hızlı geri okuma.

Rapor ve KPI

Vardiya, günlük, aylık rapor; OEE, üretim verimlilik, kalite (FPY), MTBF/MTTR, enerji tüketimi.

Yetki ve Güvenlik

Kullanıcı, rol, bölge bazlı yetki; AD/LDAP entegrasyonu, audit log, e-imza (21 CFR Part 11 opsiyonel).

Yedeklilik ve HA

Aktif-pasif, hot standby SCADA sunucusu, PLC redundancy izleme, otomatik switchover, veri senkron.

Mobil ve Uzak Erişim

Operatör mobil uygulaması, yönetim paneli, OT VPN ile güvenli uzak bağlantı, push alarm bildirim.

N° III — PLC ve Protokoller

Hangi cihaz varsa
konuşuluyor.

— PLC & Protokol Haritası / N° III-A

Altı PLC ailesi · altı endüstriyel protokol

● SCADA bağlantı noktası □ PLC ailesi / Protokol — Endüstriyel iletişim hattı

SCADA'nın değeri, bağlandığı cihaz çeşitliliğiyle doğru orantılıdır. Tesisinizdeki PLC, RTU, enerji analizörü, değişken frekanslı sürücü (VFD), akışmetre, sıcaklık transmitter'ı — hepsi farklı üretici ve farklı protokol olabilir. Senkronix SCADA; Türkiye ve dünya pazarında yaygın tüm endüstriyel marka ve protokolleri destekler.

PLC platformları

Siemens: S7-1200, S7-1500, S7-300/400 (legacy), LOGO!, ET200; TIA Portal ile eşleme
Schneider Electric: Modicon M221/M241/M251/M580, Quantum, Premium; EcoStruxure
Omron: CJ2, CP2E, NX/NJ serileri; Sysmac Studio
Rockwell (Allen-Bradley): CompactLogix, ControlLogix, MicroLogix, PLC-5; Studio 5000
Mitsubishi: Q, iQ-R, FX serisi; GX Works
Delta, LS, Beckhoff, B&R, WAGO, Phoenix Contact — Daha özel uygulamalar için

Endüstriyel protokoller

Modbus TCP / RTU / ASCII — En yaygın; ısıtma, akış, enerji sayaçları
Profinet / Profibus — Siemens ekosistemi yoğun tesislerde
Ethernet/IP, CIP — Rockwell ekosistemi
EtherCAT — Hareket kontrolü, motion-heavy sistemler
OPC-UA, OPC-DA — Üretici bağımsız veri paylaşımı, MES/ERP entegrasyonu için standart
BACnet — Bina yönetim sistemleri (BMS), HVAC, aydınlatma
IEC 60870-5-104, DNP3, IEC 61850 — Enerji, şebeke, trafo merkezleri
MQTT, HTTP/REST — IoT hibrit mimarilerde bulut tarafıyla köprü

Üst katman entegrasyonları

MES: Senkronix özel MES veya Siemens Opcenter, Rockwell FactoryTalk ProductionCentre entegrasyonu
ERP: Logo, Mikro, Netsis, SAP'a üretim emri, fiili üretim, kalite verisi
Historian: OSIsoft PI, Aveva Historian, InfluxDB, TimescaleDB
BI: Power BI, Grafana, Tableau ile üst yönetim gösterge panelleri

N° IV — Sektörler

Üretim olan her yer.

Sektör · 01

Üretim ve Fabrika

Kesikli ve sürekli üretim, otomotiv, beyaz eşya, tekstil, plastik. OEE takibi, üretim planı, kalite, MES entegrasyonu.

Sektör · 02

Su ve Atık Su

Su alma, arıtma, dağıtım, depo pompa istasyonları. Telemetri, seviye takibi, kaçak tespiti, DMA yönetimi.

Sektör · 03

Enerji ve Şebeke

Trafo merkezi, GIS/AIS, güneş/rüzgâr santrali, kojenerasyon. IEC 61850, SCADA/EMS/DMS, trafik denetimi.

Sektör · 04

Gıda, İçecek ve Farmasötik

GMP uyumlu üretim, batch kontrol, 21 CFR Part 11, steril alan, soğuk zincir, reçete yönetimi.

Sektör · 05

Akıllı Bina ve Kampüs

BMS, HVAC, aydınlatma, enerji yönetimi, erişim kontrolü. BACnet, KNX, ModBus üzerinden entegrasyon.

Sektör · 06

Özel Endüstriyel Sistemler

Cam, metal, kimya, madencilik gibi özel operasyonlar. Sektöre özel terminoloji, rapor ve akışlar.

N° V — Sıkça Sorulanlar

Net sorular,
net cevaplar.

Mevcut Siemens WinCC veya Rockwell FactoryTalk kurulumum var. Sıfırdan mı kurarsınız?+

Hayır. Mevcut lisansınızı korumak her zaman daha ekonomiktir. WinCC, FactoryTalk, InTouch, Citect, Ignition gibi platformların üzerinde özel HMI, rapor ve MES entegrasyonu geliştirmek en yaygın yaklaşımımızdır. Sıfırdan yapmayı yalnızca yeni yatırımlarda veya mevcut platformun yapısal sınırlarına ulaşıldığında öneririz.

Hangi PLC üreticileriyle çalışıyorsunuz?+

Türkiye pazarında yaygın olan tüm büyük üreticilerle deneyimimiz var: Siemens (S7-1200/1500 en yoğun), Schneider (Modicon), Omron, Rockwell (Allen-Bradley), Mitsubishi, Delta, LS. Protokol olarak Modbus TCP/RTU en yaygın, ardından Profinet, EtherNet/IP, OPC-UA geliyor. Proje başlangıcında tesisinizdeki cihazlar üzerinde saha taraması yaparak tam liste ve iletişim yöntemi çıkarılır.

SCADA sunucusunun yedekliliği (redundancy) nasıl sağlanıyor?+

Kritik tesislerde aktif-pasif (hot standby) mimari standardımızdır: birincil sunucu çöktüğünde ikincil sunucu saniyeler içinde devralır, operatör kesintisiz çalışır. Historian verisi gerçek zamanlı replikasyon ile iki sunucuda senkron tutulur. PLC tarafında da S7-1500R/H, ControlLogix Redundancy gibi H sistemler izlenir ve raporlanır. IEC 62439 uyumlu PRP/HSR ağ yedekliliği de desteklenir.

OT güvenliği (cybersecurity) için ne sağlıyorsunuz?+

IEC 62443 standardı çerçevesinde mimari tasarım yapıyoruz: Purdue modeline göre katmanlı ağ (Level 0-5), DMZ, firewall, unidirectional gateway (data diode) gerektiğinde. Operatör hesapları AD/LDAP ile merkezi yönetilir, MFA uygulanır, her kritik işlem audit log'a düşer. Penetrasyon testi ve güvenlik denetiminde bulunan açıklar güncellenir. KVKK ve NIS2 direktifleriyle de uyumlu yapılandırma yapılır.

21 CFR Part 11 (GMP/Farma) uyumu sağlıyor musunuz?+

Evet. Farmasötik ve gıda üretiminde zorunlu olan elektronik kayıt ve elektronik imza gereksinimlerini karşılayan SCADA yapılandırması yapıyoruz. Audit trail, kullanıcı kimlik doğrulama, e-imza, veri bütünlüğü (ALCOA+), sistem validasyonu (IQ/OQ/PQ) ve GAMP 5 kategorisinde doküman üretimi dahildir.

Mobil uygulamadan fabrikamı izleyebilir miyim?+

Evet. SCADA verileri güvenli bir şekilde mobil uygulama ve web dashboard'a akıtılır. Yöneticiler için anlık KPI'lar, alarmlar ve trendler; operatörler için sınırlı yetkili "işlem onay" akışları mobile taşınır. Mobil erişim OT VPN veya reverse proxy ile güvenli tutulur, asla PLC'ye doğrudan internet yolu açılmaz.

Fiyatlandırma nasıl?+

SCADA projeleri kapsama göre büyük çeşitlilik gösterir. Küçük bir tesis için 3-4 aylık sprint sonunda ilk sürüm teslim edilebilir. Büyük ve karmaşık tesisler 8-18 ay sürer. Fiyatlandırma; etiket (tag) sayısı, PLC ve protokol çeşidi, kullanıcı sayısı, yedeklilik seviyesi ve hazır platform mu yoksa sıfırdan mı sorularına göre Keşif aşamasında netleşir.

N° VI — Süreç

Dört aşama.
Her biri belgeli.

Keşif

Saha taraması, PLC/sensör envanteri, protokol haritası, tesis P&ID incelemesi. Kapsam belgesi çıkar.

Çıktı: Saha Raporu · Tag Listesi · Kapsam

Tasarım

Mimari (platform seçimi, yedeklilik), HMI tasarımı, alarm felsefesi, veri modeli, güvenlik planı.

Çıktı: Mimari · HMI Prototip · Güvenlik

Geliştirme

İki haftalık sprintler, test ortamında simülasyon, sahada kademeli canlı test. FAT (Factory Acceptance Test).

Çıktı: FAT · Demo · Git

Yayın ve Destek

SAT (Site Acceptance Test), eğitim, canlıya geçiş, 7/24 destek, bakım paketi ve yıllık güncelleme.

Çıktı: SAT · Eğitim · SLA

— SCADA Teklif Masası

Tesisinizi anlatın.
Kontrol odanızı birlikte kuralım.

SCADA Teklifi İste 444 27 14

bilgi@senkronix.com · Karatay / Konya